Gemeenten. Het heen en weer van leerlingenvervoer

Uitspraak: Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 4 februari 2014, zaaknummers 12/00111 en 12/00112

De vraag of de btw op leerlingenvervoer aftrekbaar of compensabel is voor gemeenten houdt de gemoederen al enkele jaren bezig. Een update. Naar aanleiding van het ‘arrest Deventer’ uit 2005 (Collectief Vraagafhankelijk Vervoer is onder omstandigheden een btw-belaste prestatie van de gemeente en de btw op de inkoop van het vervoer is dan aftrekbaar) rees de vraag of de lijn die de Hoge Raad had uitgezet ook zou kunnen gelden voor het door of namens de gemeente geregelde leerlingenvervoer. Daarbij doen zich de volgende deelvragen voor:

  1. Is leerlingenvervoer een volledig btw-belaste prestatie?
  2. Is leerlingenvervoer alleen een btw-belaste prestatie als ouders een (meestal inkomensafhankelijke) bijdrage betalen?
  3. Is de btw declarabel bij het BTW-compensatiefonds als de btw niet aftrekbaar is?

Over deze kwestie lopen twee gerechtelijke procedures (gemeenten Borsele en Montferland) die inmiddels in verschillende stadia van behandeling zijn beland.

De zaak van de gemeente Borsele ligt inmiddels bij de Hoge Raad. Het Gerechtshof in Den Haag had daarin beslist dat de gemeente btw-belast presteert als de ouders bijdragen in de kosten. Dat de bijdrage afhangt van het inkomen van de ouders doet daarbij niet ter zake. Als gevolg van dit btw-belast presteren kwam de gemeente een volledig recht op aftrek van btw toe, aldus het gerechtshof. De beantwoording van de vraag of de gemeente Borsele recht had op compensatie van btw (voor zover deze niet aftrekbaar zou zijn) behoefde aldus geen beantwoording. Op 29 januari 2014 heeft Advocaat-Generaal Van Hilten in haar conclusie gesteld dat de gemeente voor het ‘vervoer tegen vergoeding’ wel btw-ondernemer is, maar voor het gratis vervoer niet. Dat zou dus leiden tot een gedeeltelijke aftrek van btw op de vervoerskosten. De A-G is daarom van mening dat de gemeente ten onrechte niet-ontvankelijk is verklaard voor wat betreft de gevraagde btw-compensatie. Het is nog afwachten of de Hoge Raad de conclusie(s) van de A-G overneemt.

Kort na de conclusie van de A-G deed het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden uitspraak in de kwestie Montferland (4 februari 2014). Daar speelden in feite dezelfde vragen als in de procedure Borsele. Het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden kwam echter tot een ander oordeel: er is geen sprake van een rechtstreeks verband tussen de vervoersprestatie en de (inkomensafhankelijke) bijdrage van de ouders en er is daarom geen sprake van een economische activiteit door de gemeente. Ofwel de gemeente komt in het geheel geen recht op btw-aftrek toe! De btw kan ook niet worden gedeclareerd bij het BTW-compensatiefonds, omdat de uitsluitingsbepaling (‘individuele verstrekking’) van toepassing is.

Het is op het moment van het schrijven van dit bericht nog niet duidelijk of cassatie wordt ingesteld tegen de uitspraak van Hof Arnhem-Leeuwarden. Het is wel de vraag of de zaak Montferland voor de praktijk nog van belang is, nu de kwestie al bij de Hoge Raad is beland en er (hopelijk) binnenkort arrest zal worden gewezen. Gezien de onduidelijkheden over de btw-consequenties raden wij gemeenten aan om bezwaar te (blijven) maken tegen de ingediende btw-aangiften en opgaven BTW-compensatiefonds.

[Bron: Uitspraak]

Dit bericht verscheen in de Nieuwsbrief Btw en Overdrachtsbelasting nr. 5 van maart 2014 van de Adviesgroep Indirecte Belastingen van Caraad Belastingadviseurs.

Bij twijfel belt u Digna of Jitske. Zij brengen u graag in contact met één van onze fiscale specialisten.

050 210 3640

Nieuwsbericht update loonheffingen

20 juli 2020

In dit nieuwsbericht geven wij u graag een update van de laatste ontwikkelingen op het gebied van de loonheffingen. Let op bij een (arbo)vergoeding voor de inrichting van de thuiswerkplek: alleen onder voorwaarden onbelast! Sinds maart jl. werken meer werknemers vanuit huis. Hoewel met inachtneming van diverse veiligheidsmaatregelen bij diverse organisaties inmiddels weer deels op…

Lees verder

Hoge Raad: gemeente heeft volledig recht op bijdrage uit het BCF voor re-integratietrajecten en outplacement

13 juli 2020

Afgelopen vrijdag heeft de Hoge Raad een belangrijk arrest gewezen in de door Caraad gevoerde procedure voor de gemeente Barendrecht. De Hoge Raad oordeelt in navolging van de rechtbank en het gerechtshof dat de gemeente de btw die aan haar in rekening is gebracht voor de uitvoering van re-integratietrajecten volledig kan verhalen op het BTW-compensatiefonds (BCF).

Lees verder

Hoge Raad: btw-discussie omtrent exploitatie begraafplaatsen vermoedelijk nog lang niet begraven.

19 juni 2020

Vandaag heeft de Hoge Raad arrest gewezen in een lang verwachte procedure van gemeente Krimpen aan den IJssel (hierna: de gemeente), inzake de exploitatie van begraafplaatsen. De Hoge Raad oordeelt dat de gemeente bij de uitgifte van grafrechten geen overheidsbevoegdheden gebruikt…

Lees verder

Gemeentelijke en provinciale projecten met financiële bijdrage vanuit een ministerie? Tijdige beoordeling compensabele btw noodzakelijk voor correcte uitbetaling financiële bijdrage ministerie.

11 juni 2020

De afgelopen tijd hebben wij voor gemeenten en provincies meerdere malen projecten begeleid waarin een financiële bijdrage wordt verkregen vanuit een…

Lees verder
caraad-merk-en-payoff